Nutrigenetyka

Rola histaminy i enzymu DAO

Poznaj rolę histaminy w organizmie i dowiedz się, dlaczego enzymy DAO i HNMT, a razem z nimi Twoje geny, mają duży wpływ na jej poziom.

Zespół naukowy ADNTRO ·19 stycznia 2024 ·3 min czytania

Zaktualizowano 20 listopada 2026

Boli Cię głowa po serze albo winie? Czy wiesz, że możesz mieć nietolerancję histaminy? Dowiedz się, jak Twój organizm metabolizuje histaminę, jaką rolę odgrywają w tym Twoje geny i enzym DAO oraz jak może Ci pomóc test nutrigenetyczny.

Produkty bogate w histaminę

Funkcje histaminy

Histamina kojarzy się zwykle z alergiami, ale w rzeczywistości pełni w organizmie wiele różnych funkcji.

Z jednej strony działa w mózgu jako neuroprzekaźnik: zwiększa czujność i wpływa na cykle snu. Poziom histaminy naturalnie rośnie w godzinach porannych i pomaga nam się rozbudzić na początku dnia. W nocy natomiast zablokowanie receptorów histaminowych w mózgu wywołuje senność.

Z drugiej strony komórki układu odpornościowego, takie jak komórki tuczne (mastocyty), uwalniają histaminę w odpowiedzi na patogeny, alergeny i czynniki zapalne (cytokiny). To uwalnianie regulują geny rytmu okołodobowego.

Nadmiar histaminy może stanowić problem, gdy organizm nie jest w stanie odpowiednio jej usuwać. Zbyt wysoki poziom histaminy może powodować bóle głowy, obrzęki, swędzenie, pokrzywkę, problemy trawienne, przyspieszone bicie serca, niepokój i zaczerwienienie skóry.

Poziom histaminy a genetyka – enzymy DAO i HNMT

Poziom histaminy kontrolują systemy, które ją rozkładają, z udziałem enzymów takich jak DAO i HNMT.

Histamina a genetyka

  1. Oksydaza diaminowa (DAO): usuwa histaminę pochodzącą z pożywienia. Enzym DAO powstaje w kosmkach wyściełających jelito cienkie i jest uwalniany, aby metabolizować histaminę pochodzącą głównie z diety.
  2. N-metylotransferaza histaminowa (HNMT): enzym HNMT działa w całym organizmie, również w mózgu, gdzie inaktywuje i rozkłada histaminę, zwłaszcza tę wytwarzaną przez same komórki (komórki tuczne).

Warianty genetyczne w tych dwóch genach mogą wpływać na to, jak histamina jest rozkładana i usuwana z organizmu.

Poziom histaminy może zależeć od tego, ile wytwarzają jej same komórki, lub od diety, czyli od spożywania produktów bogatych w histaminę. Histaminę wytwarzają komórki tuczne, które uwalniają ją po aktywacji przez patogeny i alergeny. Komórki tuczne uwalniają jednak histaminę także w obecności niektórych czynników zapalnych (cytokin prozapalnych) i komórek układu odpornościowego.

Czynniki zwiększające poziom histaminy

Poziom histaminy mogą zwiększać takie czynniki jak genetyka, alkohol, estrogeny, starzenie się, alergie i dieta.

Histamina

  1. Genetyka: warianty genetyczne, które zmniejszają zdolność organizmu do rozkładania histaminy (DAO i HNMT).
  2. Alkohol: picie alkoholu często stanowi problem dla osób z nietolerancją histaminy, ponieważ alkohol hamuje działanie enzymu DAO (enzymu, który rozkłada histaminę pochodzącą ze spożywanych pokarmów). Zaobserwowano, że niektóre objawy kaca (ból głowy, rozhamowanie, zawroty głowy, zaburzenia równowagi) są wywoływane przez wysoki poziom histaminy.
  3. Estrogeny: komórki tuczne mają na swojej powierzchni receptory estrogenowe. Przez to mogą łatwiej ulegać aktywacji, gdy poziom estrogenów jest wysoki albo się waha (w związku z cyklem miesiączkowym lub perimenopauzą).
  4. Wiek: liczba komórek tucznych rośnie z wiekiem. Niedawne badanie na zwierzętach pokazuje, że wraz ze starzeniem się przybywa ich w jelitach i w mózgu.
  5. Alergie: pobudzają wytwarzanie komórek tucznych.
  6. Produkty bogate w histaminę: należą do nich m.in. produkty fermentowane (takie jak ser czy wino) i przetworzone mięso.

Histamina a problemy ze snem

Zaburzenia poziomu histaminy mogą powodować problemy ze snem znane jako bezsenność z wczesnym wybudzaniem, która polega na budzeniu się w środku nocy (mniej więcej o 4 rano) bez możliwości szybkiego ponownego zaśnięcia.

Komórki tuczne uwalniają podstawową ilość histaminy przez cały dzień. To uwalnianie kontrolują kluczowe geny rytmu okołodobowego oraz niektóre hormony, takie jak melatonina. Wzrost poziomu melatoniny sprzyja zasypianiu i sprawia, że rytm okołodobowy sygnalizuje nam porę snu.

Związek między komórkami tucznymi, melatoniną i histaminą wynika z tego, że komórki tuczne mają na swojej powierzchni receptory melatoniny. Gdy melatonina wiąże się z komórkami tucznymi, zmniejsza się ich aktywacja. Bardzo podobnie działają leki przeciwhistaminowe. Stosuje się je w leczeniu alergii i większość z nich wywołuje senność, ponieważ zmniejszają ilość histaminy w organizmie.

Korzystanie z urządzeń elektronicznych zmniejsza wytwarzanie melatoniny, co może przyczyniać się do aktywacji komórek tucznych. W efekcie poziom histaminy wytwarzanej przez organizm może się rozregulować.

Wyniki ADNTRO służą celom badawczym i edukacyjnym. Nie stanowią diagnozy medycznej ani nie zastępują konsultacji z pracownikiem ochrony zdrowia.

Genetyka wpływa, ale sama nie determinuje Twojego zdrowia, zachowania ani przyszłości.

Twoja genetyka to część Twojej historii

Poznaj swoje DNA