Czym jest stan przedrzucawkowy i jaką rolę odgrywa w nim genetyka?
Czy wiesz, że stan przedrzucawkowy (preeklampsja) występuje w 3–5% wszystkich ciąż? Dowiedz się, czym jest i jaki ma związek z genetyką.
Zaktualizowano 20 listopada 2026
Stan przedrzucawkowy (preeklampsja) to zaburzenie naczyniowe, które pojawia się w 3–5% wszystkich ciąż po 20. tygodniu ciąży. Zwykle wiąże się z powikłaniami zarówno u matki, jak i u dziecka, a wiadomo, że istnieje związek między stanem przedrzucawkowym a genetyką.
Objawia się pojawieniem nadciśnienia u kobiet, które wcześniej miały prawidłowe ciśnienie tętnicze, albo nasileniem istniejącego już nadciśnienia. Często zaleca się przedwczesny poród, choć jego termin zależy od ciężkości stanu i etapu ciąży.
Objawy stanu przedrzucawkowego
Choć głównym objawem jest nadciśnienie tętnicze, stanowi przedrzucawkowemu może towarzyszyć wiele innych objawów, takich jak:
- Nadmiar białka w moczu (białkomocz).
- Podwyższony poziom enzymów wątrobowych, wskazujący na problemy z wątrobą.
- Obniżony poziom płytek krwi (małopłytkowość).
- Silne bóle głowy.
- Zaburzenia widzenia, w tym przejściowa utrata wzroku, niewyraźne widzenie lub nadwrażliwość na światło.
- Duszność.
- Ból w górnej części brzucha.
- Nudności lub wymioty.
- Nagłe pojawienie się obrzęków, zwłaszcza na twarzy i dłoniach.

Co wywołuje stan przedrzucawkowy
Uważa się, że drobne fragmenty i cząsteczki uwalniane z łożyska, takie jak związki hamujące lub ograniczające tworzenie nowych naczyń krwionośnych z już istniejących (czynniki antyangiogenne), wywołują dysfunkcję śródbłonka, czyli zaburzenie funkcji wewnętrznej wyściółki naczyń krwionośnych.
Śródbłonek odgrywa ważną rolę w regulacji ciśnienia tętniczego i krzepnięcia krwi. Dlatego takie zaburzenie przejawia się u matki objawami stanu przedrzucawkowego.
Stan przedrzucawkowy a genetyka
Istnieją warianty genetyczne związane ze stanem przedrzucawkowym. Znajdują się one w genach wpływających na dysfunkcję śródbłonka, rozwój łożyska i choroby nadciśnieniowe. To ostatnie oznacza, że genetyczne czynniki ryzyka stanu przedrzucawkowego są wspólne z innymi zaburzeniami nadciśnieniowymi, a także z ryzykiem nadciśnienia w późniejszym życiu.
Obecność białka w moczu (białkomocz) to kluczowa cecha stanu przedrzucawkowego, wynikająca z nieprawidłowego przenikania białek do moczu. Geny takie jak PLCE1, TNS2 i ACTN4 wiążą się z zespołem nerczycowym (chorobą nerek), w którym w moczu pojawia się dużo białka. Ponadto wiadomo, że gen ACTN4 reguluje namnażanie i różnicowanie komórek zwanych trofoblastami, których funkcja jest niezbędna dla zarodka: otaczają go na wczesnych etapach rozwoju i pomagają tworzyć łożysko.
Genetyka wpływa, ale sama nie determinuje Twojego zdrowia, zachowania ani przyszłości.